{{ message.message }}
{{ button.text }}

Leren lezen!

Afbeelding blog 'Leren lezen!'

Het beeld dat kinderen pas leren lezen wanneer ze in groep 3 komen, is tegenwoordig wat achterhaald. Officieel is dit wel een feit, het lezen waar in het algemeen aan gedacht wordt – het leren met ‘maan-roos-vis’ op de basisschool – krijgt dan vorm, maar de tijd daarvoor worden kinderen daar al actief op voorbereid.

Lezen bij jonge kinderen

Kinderen krijgen al op jonge leeftijd steeds meer zicht op het hoe en waarom van geschreven taal. Door bijvoorbeeld te worden voorgelezen en door mensen om zich heen te zien communiceren via geschreven (of getypte) taal (boodschappenbriefjes, beschreven ansichtkaartjes, mailtjes etc.). Het stimuleert kinderen om zelf ook actief te worden met taal, met letters. Leren lezen en schrijven zijn sterk met elkaar verbonden.

Kinderen gaan langzaamaan begrijpen dat wat je noteert ook kan worden teruggelezen en dat anderen dit dan ook kunnen lezen. Peuters en kleuters die winkeltje spelen proberen al zelf op een briefje te schrijven wat ze gaan kopen of krijgen een bonnetje na hun aankoop en ook herkennen ze vaak al op jonge leeftijd de letters van hun naam. Deze en andere geletterde activiteiten worden actief gestimuleerd in groep 1 en 2, vaak via spelsituaties (zoals een winkel, bibliotheek of restaurant), deels ook via gerichte opdrachten.

Lezen op school

In veel kleutergroepen wordt gebruik gemaakt van een ‘letter van de week’, waar vervolgens op een tafel allerlei voorwerpen bij komen liggen waarvan de naam begint met die letter. Ook ABC-muren worden regelmatig gebruikt. Kinderen zoeken zelf plaatjes van voorwerpen met de beginletter of tekenen deze zelf.

Een essentiële stap voor het kunnen leren lezen is het koppelen van de klank van een letter aan het bijbehorende teken, het weten dat de vorm b een ‘bù’ heet. En dan ook weten dat woorden uit verschillende van die klanken bestaan. Voordat kinderen naar groep 3 gaan wordt verwacht dat ze al een behoorlijk aantal letters herkennen, dat ze woorden kunnen onderscheiden in zinnen, dat ze woorden in lettergrepen kunnen verdelen op gehoor (keu-ken-kast) en dat ze kunnen rijmen.

Enerzijds die letterkennis en anderzijds die aandacht voor fonemisch bewustzijn, zijn belangrijke voorwaarden voor het leren lezen in groep 3. Alle activiteiten in groep 1 en 2 vallen onder de noemer ‘beginnende geletterdheid’, een ontwikkeling bij kinderen tussen hun 4e en 6e levensjaar. Wat er voor het 4e jaar van een kind op dit vlak gebeurt, wordt ontluikende geletterdheid genoemd, maar dit terzijde.

Elk kind is anders!

Kinderen verschillen sterk in interesse voor het leren lezen. Door de aandacht te vestigen op de functie van geschreven taal, worden wel alle kinderen gestimuleerd er zelf mee aan de slag te gaan. Maar er zijn kleuters die spontaan zoveel oppikken, dat ze al voordat ze aan het officiële leesonderwijs gaan deelnemen, kunnen lezen. Voor andere kinderen is het moment waarop ze naar groep 3 gaan haast wat te vroeg. De verschillen waarmee kinderen op dit terrein groep 3 binnenkomen zijn groot.

Kunnen kinderen hakken en plakken met allerlei letters en lettercombinaties (l – a – m, lam; s-t-o-p, stop, k – oe, koe, g – eeuw, geeuw) gaat het lezen echt van start. Het begint met spellen en daarna alsnog het hele woord zeggen. Door veel te lezen en te oefenen gaat het in de loop der tijd sneller en zal dat spellende lezen overgaan op het lezen in lettergrepen (indien nodig) en vervolgens het hele woord. Kinderen waarbij op een bepaald moment dyslexie wordt onderkend blijven vaak langer spellend lezen.

Door meer leeskilometers te maken, wordt de aandacht van het puur technisch correct lezen geleidelijk verlegd naar het begrijpend lezen, al blijft technisch lezen een aandachtspunt ook na groep 4. Op school wordt ook aandacht besteed aan leesstrategieën. Kinderen worden voor, tijdens en na het lezen bewust gemaakt van aspecten als alinea’s, kopjes en indeling van een tekst. Ze worden aan het denken gezet: wat is dit voor een tekst, waar denk je dat het over gaat, wat wil je te weten komen en heb je gevonden wat je zocht als je een antwoord zocht op een vraag? Maar dan zijn we voorbij de fase van het technische lezen. Dan hebben ze de meeste woorden geautomatiseerd.

Kinderen hoeven niet lang meer na te denken over het lezen van een woord. Voor het begrip van teksten die worden gelezen is het naast technisch correct lezen ook belangrijk dat de woordenschat van de kinderen uitbreidt. Tenslotte, hoe meer woorden je kent, hoe makkelijker je ze in de juiste context plaatst en zult herkennen. Wanneer je vervolgens een woord in een zin niet begrijpt, kun je op basis van de context en de delen van een zin die je wel begrijpt vaak toch de essentie vatten van een tekst. Als kinderen vlot kunnen lezen, is het lezen geen doel meer, maar een middel om meer kennis te vergaren.

Heb jij nog tips voor het leren lezen bij kinderen? Laat het weten in een reactie hieronder.

Geschreven door mama Lianne

Tags:

👋🏼  Heb je een vraag of een suggestie? Werkt er iets niet? Laat het ons weten!
Login bij Mamaplaats
Login

Nog geen account bij Mamaplaats?
Registreren
profiel aanmaken

Ik heb al een account.
Ja, dat wil ik

Nee, dank je