De grootste angsten van een kind en hoe daarmee om te gaan

Door: 0 reacties

De grootste angsten van een kind en hoe daarmee om te gaan

Angsten van een kind Ieder kind is wel eens bang en kent angsten. We kennen ze allemaal: de blaffende hond die eng is, de krokodillen onder het bed en onweer enzovoorts. Dit zijn normale angsten die ieder kind kent en waar we ze mee leren omgaan. We leren ze dat blaffende honden niet perse bijten, maar dat je er wel voorzichtig mee om moet gaan. Krokodillen sturen we resoluut onder het bed vandaan en tijdens het onweer kruipen we samen onder het dekbed.

Angsten van een kind

Ieder kind is wel eens bang en kent angsten. We kennen ze allemaal: de blaffende hond die eng is, de krokodillen onder het bed en onweer enzovoorts. Dit zijn normale angsten die ieder kind kent en waar we ze mee leren omgaan. We leren ze dat blaffende honden niet perse bijten, maar dat je er wel voorzichtig mee om moet gaan. Krokodillen sturen we resoluut onder het bed vandaan en tijdens het onweer kruipen we samen onder het dekbed.

Maar kinderen kunnen ook grotere angsten hebben. Angsten die minder vanzelfsprekend zijn voor een kind en waar je meer aandacht aan moet besteden. Een aantal van dat soort angsten zijn bijvoorbeeld dat je ouders gaan scheiden, of dat een van je ouders doodgaat, of dat je zelf misschien wel doodgaat. Er zijn natuurlijk nog veel meer voorbeelden te noemen, afhankelijk ook van de leeftijd van het kind, maar in dit artikel houden we het even hierbij.

Leeftijdsgebonden normale angsten

Belangrijk is om in het oog te houden dat angsten van kinderen leeftijdsgebonden zijn. Baby´s zullen rond de 6 - 9 maanden angst voor vreemden ontwikkelingen. We kennen dit als het ontwikkelen van verlatingsangst, wat eigenlijk de hechting met de belangrijkste opvoeders (mama en papa in de meeste gevallen) zal versterken. Het ontwikkelen van verlatingsangst is dus eigenlijk goed.

Dreumessen en peuters kunnen een angst voor bijvoorbeeld monsters onder het bed ontwikkelen. Dit zijn de zogenaamde fantasie angsten. Ook dit is normaal en hier kun je als ouder heel goed mee omgaan en een kind leren dat het bijvoorbeeld zo’n monster gewoon weg kan sturen. Kinderen rond de kleuterleeftijd zie je vaak een angst voor het donker ontwikkelen, wat ook weer een normale ontwikkeling is. Voor een kleuter kan dit ook zijn grootste angst zijn, als straf op de donkere gang gezet worden, of in een donkere kamer moeten slapen (vaak doet het nachtlampje op deze leeftijd de intrede).

Gebeurtenisgebonden angsten

Ondanks dat deze angsten stuk voor stuk de grootste angst van een kind op een bepaalde leeftijd kunnen zijn, zijn het wel angsten die bij de normale ontwikkeling van het kind horen. Dat is anders wanneer de grootste angst van een kind bijvoorbeeld scheiding tussen de ouders is, of overlijden.

Dergelijke angsten ontwikkeld een kind niet zomaar. Een kind zal immers niet zomaar bedenken dat de ouders uit elkaar zouden kunnen gaan of dat een geliefd iemand zou kunnen overlijden. Hier gaat een gebeurtenis aan vooraf waardoor een kind een dergelijke angst ontwikkeld.

Scheiden van ouders

Dat ouders uit elkaar gaan, gebeurd tegenwoordig helaas maar al te vaak. Vooral voor kinderen is dat een zeer ingrijpende gebeurtenis. Vaak gaat er een periode van veel ruzie tussen de ouders aan vooraf en een van beide ouders zal uit huis vertrekken, waarna het kind heen en weer zal reizen tussen de ouders. En dat is in een ‘ideale’ situatie waarin de ouders het kind niet als machtsmiddel tegenover elkaar gaan gebruiken.

Wanneer een kind om zich heen ziet gebeuren dat ouders van andere kinderen uit elkaar gaan, bijvoorbeeld op school, op het kinderdagverblijf of vriendjes in de buurt, dan kan dat een zeer diepe indruk op het kind maken. Als zijn eigen ouders vervolgens een keer ruzie hebben of boos op elkaar zijn, kan het kind een angst ontwikkelen dat zijn ouders ook uit elkaar gaan! De grote vraag is, merk je dat als ouders ook op en kun je er mee omgaan?

Overlevingsmechanisme van kinderen

Een bizar ‘overlevingsmechanisme’ van kinderen is dat ze zichzelf de schuld geven van dingen die in hun ogen eigenlijk te erg zijn om te gebeuren. Deze manier van denken van kinderen heeft twee oorzaken: de eerste oorzaak is dat kinderen veelal egocentrisch denken; ze zijn zogezegd de zonnetjes in hun eigen universum en alles draait om hen. Alles wat er gebeurd moet dus wel door het kind zelf komen, hij is de reden van datgene wat er voorvalt. Kinderen zoeken de oorzaak van dingen altijd bij zichzelf. Bijvoorbeeld dus de reden of oorzaak van de scheiding van de ouders. Een kind is nog niet in staat om de wereld volwassen en realistisch te zien en te beredeneren dat ouders hun eigen problemen hebben en dat het kind daar los van staat.

De tweede reden is het magische denken van kinderen; kinderen hebben veel moeite om fantasie en realiteit uit elkaar te houden, zeker als het jonge kinderen zijn. Zo zou een kind, al dan niet tijdens een ruzie van de ouders, wel eens kunnen denken dat hij andere ouders zou willen hebben, of wensen dat een van beide ouders weg zou gaan. Wanneer dat dan ook daadwerkelijk gebeurd bij een scheiding, kan het denken dat dit komt omdat hij dat bedacht had.

Belangrijk is dat je deze angst van je kind als ouder oppikt en er iets mee doet. Alle ouders hebben wel eens onenigheid met elkaar en dat eindigt natuurlijk (gelukkig!) lang niet altijd in een scheiding. We doen allemaal ons best om woordenwisselingen buiten het gehoor van de kinderen te houden, maar dat lukt echt niet altijd. Je kind kan er alleen wel heel erg bang van worden en bang zijn dat jullie uit elkaar gaan, als het zoiets al in de omgeving heeft gezien!

Wees er als ouder alert op als je weet dat deze angst bij je kind kan ontstaan. Je merkt aan je kind dat hij bang is als hij stiller is, zich terugtrekt, meer huilt, of juist overdreven veel aandacht vraagt of meer dan anders niet wil luisteren. Ga een gesprekje met je kind aan en vraag of er iets is wat hem dwarszit. Bij jonge kinderen die nog moeilijk hun angsten en gevoelens kunnen verwoorden zul je daar meer in moeten sturen dan een wat ouder (schoolgaand) kind. Laat je kind weten dat zijn ouders niet uit elkaar gaan (wanneer daar ook geen aanleiding voor is) en dat papa en mama soms ook ruzie met elkaar hebben, maar het daarna altijd weer goedmaken. Vertel je kind ook dat het nooit zijn schuld is dat papa en mama ruzie hebben, dat hij niets verkeerds heeft gedaan en dat jullie altijd heel veel van hem houden.

Let er ook op dat als je kind ziet dat jullie ruzie hebben, dat je ook laat zien dat papa en mama het weer goedmaken en weer lief voor elkaar zijn! Voor zover je kind uberhaupt een ruzie tussen jullie ziet, hou het dan boven alles netjes en gebruik geen scheldwoorden, ga niet slaan of gooien met serviesgoed en probeer als het even kan ook niet je stem te verheffen. Kunnen jullie dat niet opbrengen, dan is het echt beter om de ruzie pas voort te zetten als de kinderen er niet bij zijn. Hou het belang van je kinderen altijd voor ogen!

Overlijden

Het overlijden van een geliefd iemand kan ook een grote angst van een kind worden, als hij dat in de omgeving gezien heeft. Een ouder van een vriendje of klasgenootje kan overleden zijn, bijvoorbeeld door een ongeluk of door ziekte, en dat kan enorme indruk op een kind maken. Hij ziet immers het verdriet van het vriendje van dichtbij en gaat er over nadenken hoe dat zou zijn als dat bij hem thuis zou gebeuren. Zeker wanneer iemand aan ziekte is overleden, kan dit voor een kind heel erg beangstigend zijn. Ziek zijn is voor een kind heel universeel, hij maakt geen onderscheid tussen griep, waterpokken of kanker.

‘Gewoon’ ziek zijn kan voor een kind ineens heel eng worden als hij in de omgeving heeft gezien dat ziek zijn kan leiden tot het overlijden van iemand. Merk je dat je kind bang is of angstig wordt als hij zelf ziek is of als een van de ouders ziek is? Praat er dan over! Leg uit dat je op verschillende manieren ziekte kunt zien, dat je verschillende soorten ziektes hebt en dat een griepje niet eng is. Het is heel erg belangrijk om te blijven praten hierover met je kind, zeker bij jonge kinderen is eenmaal uitleggen vaak niet genoeg en zul je het meerdere keren moeten herhalen.

Misschien zul je het dan ook met je kind moeten hebben over doodgaan en wat dat precies is. Jonge kinderen vinden het vaak moeilijk om te begrijpen wat dood precies is en dat iemand echt niet meer terugkomt. Er zijn boekjes te koop die dit in kindertaal goed uit kunnen leggen als je hier zelf moeite mee hebt. Vertel in geen geval aan je kind dat doodgaan is als ‘slapen en nooit meer wakker worden’! Dat is een garantie op nachtmerries en kinderen die niet meer durven te gaan slapen. Probeer daarom eens te bedenken hoe je zoiets aan je kind uit zou leggen, als het een keer nodig zou zijn, zodat je er niet heel erg veel moeite mee hebt op een moment dat je hoofd er wellicht niet naar staat om hier lang over na te moeten denken. Schroom niet om de boekenwinkel in te duiken voor tips en kinderboeken over dit onderwerp!

Maakt een kind een overlijden mee van iemand door een ongeluk, dan kan je kind bang worden voor dezelfde soort situaties. Bijvoorbeeld bang zijn om in de auto te stappen na een autongeluk, bang zijn om te fietsen, bang zijn voor vliegtuigen enz. Ook hier is het enorm belangrijk om alert te zijn als ouder en de angst van je kind op te pikken en er over te praten. Het enige wat je kunt doen om je kind te helpen is er voor hem zijn, goed te luisteren en ook tussen de regels op te merken waar hij bang voor is en te praten, praten, praten. Blijven uitleggen en praten met je kind over zijn angsten is enorm belangrijk om hem te helpen met deze angsten om te gaan.

Hulp inschakelen

Het kan zijn dat je er zelf niet uitkomt en zelf niet goed in staat bent om je kind te helpen. Wanneer het bijvoorbeeld je eigen partner is die ernstig ziek is of is overleden, kan het teveel voor je zijn om je kind te helpen. Schakel dan hulp in, van familie, vrienden, de huisarts, een maatschappelijk werker enz. Schaam jezelf hier niet voor en vraag hulp om je kind goed te begeleiden.

Hopelijk kom je nooit in een dergelijke situatie terecht, maar het kan geen kwaad om hier eens over na te denken en op een rustig moment te bedenken en misschien zelfs wel op papier te zetten hoe je je kind het beste zou kunnen helpen en begeleiden.

Geschreven door mama Nathalie

Plaats een reactie

Schrijf mij in voor de nieuwsbrief

Top 3 Blogs

Ze mag zichzelf prachtig vinden want dat is ze!

Er werd me verteld dat mijn kleintje ext... >

Ik slik stiekem de pil

Ik heb zo met hem te doen, mijn lieve ma... >

De Peuterspeelzaal wordt een kinderdagverblijf

Ik kreeg vandaag een brief mee van de pe... >

Laatste Winacties Alle Winacties

3x WIN: jouw zelf ontworpen telefoonhoesjes!

Is jouw telefoonhoesje toe aan een make-over? Pak dan nu je kans en ontwerp er zelf eentje. Want hoe tof is he... >

WIN: €150,- SHOPTEGOED VAN MEES online

MEES online Krijg jij ook geen genoeg van leuke kinderkledingmerken? Dan hebben wij een super leuk merk om to... >